Saturday, 18 July 2015
27 November 2020
نغمه‌های ایرانی- مسعود شعاری،

«خالق موسیقی‌‌های زیبای تلفیقی»

2010 August 23

آرش و آوا / دفتر آمریکا / رادیو کوچه

arash.ava@koochehmail.com

«مسعود شعاری» از نوازندگان برجسته حال حاضر با ساز تخصصی سه‌تار است. وی آشنا به مکاتب مختلف سه‌تارنوازی قدما شامل «ابوالحسن صبا»، «سعید هرمزی»، «یوسف فروتن» و «احمد عبادی»  است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

نزد اساتید بزرگی چون «محمدرضا لطفی»، «حسین علی‌زاده»، «داریوش طلایی» و دیگران به هنرآموزی پرداخته‌است. وی علاوه بر آن‌که شیوه قدما را می‌داند در موسیقی امروز دست به نوآوری زده و تجربیات خوبی در زمینه موسیقی تلفیقی به دست آورده‌است. او از بزرگ‌ترین تک‌نوازان و بداهه‌نوازان ساز سه‌تار به شمار می‌رود. مسعود شعاری با هنرمندان داخلی و خارجی بسیار زیادی هم‌کاری کرده و در آموزشگاهش- هم‌ساز- شاگردان بسیاری پرورده است.

مسعود شعاری در سال ۱۳۴۰ در تهران متولد شد. موسیقی را از کودکی و با فراگیری سنتور نزد «منیژه علی‌پور» آغاز کرد. سپس نزد داریوش طلایی به فراگیری سه‌تار پرداخت و از سال ۱۳۶۱ آموزش ردیف موسیقی ایران و فراگیری تار را نزد «محمدرضا لطفی» آغاز کرد. هم‌چنین قطعات بسیاری از موسیقی قدما را نزد استاد «اصغر بهاری» آموخت. وی سپس به کمک اساتیدی چون استاد «مهدی کمالیان» و «محمود هاشمی» به پژوهش و بازسازی مکاتب سه‌تار نوازی قدما نظیر «صبا»، «هرمزی»، «فروتن»،« عبادی» و غیره پرداخت که دو آلبوم «شباهنگ» و «کاروان صبا» حاصل این دوره از فعالیت او است.

او در آلبوم شباهنگ قطعاتی از موسیقی قدما را در سه‌گاه و اصفهان تنظیم و اجرا کرد که بسیار مورد توجه قرار گرفت. این قطعات شامل آثار استادانی چون استاد «اصغر بهاری»، «رکن‌الدین‌خان مختاری»، «یوسف فروتن» و «سعید هرمزی» بود. هم‌چنین او در آلبوم کاروان صبا قطعات استاد ابوالحسن صبا را با شیوه اجرایی مختص سه‌تار تنظیم کرد و خود به اجرای آن‌ها پرداخت.

مسعود شعاری، بی‌شک یکی از ممتازترین نوازندگان سه تار در روزگار ما است. او که هنرآموخته نزد محمدرضا لطفی و حسین علی‌زاده است، در آستانه جوانی (۲۸ سالگی) اثر مستقل خود را به نام «شباهنگ» منتشرکرد تا نشان دهد چه قابلیت‌هایی دارد. شباهنگ در دو بخش سه گاه و بیات اصفهان با قطعاتی از اساتید درگذشته است. با این حال روایت و اجرای شعاری آن را اثری شنیدنی ساخته است.

فضای احساسی و بیان ویژه به خصوص در بیات اصفهان و اجرای پرجذبه و درخور توجه پیش درآمد مرحوم بهاری، معرف توان‌مندی این هنرمند است.

اجرای کاروان صبا که اختصاص به آثار استاد صبا داشت، بخش دیگری از هنر او را نمایاند. ضمن آن‌که توان و ظرفیت سه تار را در اجرای پاره‌ای قطعات به نمایش گذارد. قطعاتی که درواقع برای ویلن ساخته شده بودند. هنگامی که از او در مورد شیوه کار پرسش شود، چنین پاسخ می‌دهد: «صبا سه‌تار نواز برجسته و بزرگی است و یکی از مراجع سه‌تارنوازی به شمار می‌رود. باتوجه به دقت و شناخت سبک سه‌تارنوازی، قطعات ویلن او را چنین تجسم می‌کردم که اگر صبا می‌خواست این‌ها را با سه تار بنوازد، چگونه خواهدنواخت.»

شعاری در این اثر نشان داد سبک و شیوه قدما را به خوبی می‌شناسد. موردی که در چند کنسرت پژوهشی پیرامون شیوه‌های سه‌تارنوازی، اطلاعات، شناخت و تبحر او را در شیوه‌های مختلف نظیر سه تار صبا، هرمزی، فروتن، عبادی، لطفی و علی‌زاده معرفی کرد.

ازسوی دیگر کاروان صبا اثری آموزشی نیز محسوب می‌شود و کتاب مجموعه قطعات صبا تکمیل کننده بار آموزشی اثر مذکور است.

سونوریته شفاف و خوش صدا، مضراب‌های قوی و پخته، تحرک و سرعت قابل توجه، تسلط در اجرای انواع ویبرهای خاص سه تار، تک مضراب‌های خاص، استفاده از امکانات صوتی مختلف ساز از ویژگی‌های سه تار نوازی شعاری است.

علی‌رغم تسلط و شناخت در شیوه‌های قدیمی سه‌تار نوازی، او تجربیاتی نیز با این ساز شکل داده است. تجربیاتی که در قالب گروه سه تار و گاه پاره‌ای کارها درحوزه موسیقی تلفیقی پدید آمد.

در آلبوم «انتظار» او روایت و اجرای مناسب و توجه برانگیزی از سه تارنوازی ارایه می‌دهد. ساز طبلا در این اثر، قطعات ریتمیک را متناسب با جملات پوشش می‌دهد. اثر مذکور در حوزه شنیداری نیز اثری جذاب و پرکشش است. سیر تجربه دیگری از هم‌راهی سه تار با موسیقی الکترونیک، صداهای انسانی و گیتار الکترونیک است. با همه این کوشش‌ها و تجربیات نواندوخته، در امر آموزش شعاری به اصالت‌ها و سنت‌های دیرین سه تار بسیار پای‌بند است.

کتاب‌هایی که به کوشش او و شامل قطعاتی از اساتید قدیم است، از این دست محسوب می‌شود. ضمن آن‌که او تلاش‌هایی نیز در زمینه تدوین و آموزش ردیف انجام داده و مشغول نگارش آن است .اثری که از جنبه تحلیلی و آموزشی می‌تواند برای سه‌تار نوازان مفید باشد.

شاید امروزه کم‌تر هنرجوی نسل حاضر سه تار را دیده باشیم که دوره‌ای را نزد مسعود شعاری نگذرانده باشد. این هنرمند قابلیت‌ها و توانایی‌هایی دارد که شاید هنوز هم به درستی به کارگرفته نشده و بخش‌هایی از آن حتا ارایه نشده باشد. با این حال، هنوز سه تار شعاری، شنیدنی و اثرگذار است.

مسعود شعاری هم‌چنین به امر آموزش نیز پرداخت و با تاسیس مرکز آموزشی هم‌ساز شاگردان بسیاری تربیت کرده است.

او در ادامه مسیر نوازندگی‌اش دست به تجربیاتی در موسیقی تلفیقی زد که تاکنون منجر به خلق سه آلبوم «انتظار»، «سیر» و «در سایه باد» شده است. در این آثار وی تلاش کرده است تا گفت‌وگویی شنیدنی میان سه‌تار و سازهای غیر ایرانی ایجاد کند.

آلبوم‌ها و کتاب‌های مسعود شعاری

•        در سایه باد،2007، موسیقی تلفیقی با هم‌راهی آرش میتویی، موسسه آوای باربد

•        سیر،2001، موسیقی تلفیقی با هم‌کاری کریستف رضاعی، نشر هرمس

•        نیایش، 2000، اجرا با گروه Axiom of Choice

•        راز و نیاز، 1998، اجرا با گروه عارف، موسسه ماهور

•        انتظار،1997، موسیقی تلفیقی (دونوازی سه‌تار و طبلا)، موسسه آوای شیدا

•        یادواره استاد برومند، 1995، اجرا با گروه شیدا، موسسه آوای شیدا

•        کاروان صبا،1995، تنظیم و اجرای آثار ابوالحسن صبا برای سه‌تار، انتشارات سروش

•        شباهنگ،1992، سه‌تار نوازی به شیوه قدما، انتشارات سروش

•        گنجینه سه‌تار، بازسازی آثار قدما و تنظیم برای سه‌تار، موسسه فرهنگی سرای اهل هنر

•        کاروان صبا، مجموعه قطعات استاد ابوالحسن صبا تنظیم برای سه‌تار، انتشارات سروش

•        سیر، مجموعه قطعاتی برای سه‌تار

منابع: ویکی‌پدیا و وب‌سایت آفتاب

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,