Saturday, 18 July 2015
05 December 2021
پرسه – گزارش از رونمایی کتاب عکس «نفیسه مطلق»

«راهی تعیین شده …»

2010 September 19

سیمین / رادیو کوچه

simin@koochehmail.com

در این پرسه با شما هم‌راهم در آیینی از رنگ و نور و تصویر…

ازمیان شلوغی جمعیت می‌گذرم. به روال همیشه امروز یک جشن و گرامی‌داشت برپاست، همه‌جا تعطیله و مالزیایی‌ها در صحنه حاضر. روز مالزی است، روزی که کشوری به‌نام مالزی در جهان رسمیت یافت و به‌این مناسبت برنامه‌های متفاوتی از اجراهای رقص و موسیقی سنتی منطقه‌های مختلف گرفته تا نشست‌های هنری و دیدار با نویسندگان برگزیده سال برپاست و من از راهی تعیین شده از میان این گونه‌گون مردم از هندی تا چینی‌تبار و مالایی تا خارجیانی که به دیدن این آیین آمده‌اند، می‌گذرم تا به آیین رونمایی کتاب عکس «نفیسه مطلق» برسم.  کتابی از عکس‌های او در‌باره آداب و آیین مذهب‌های گوناگون در مالزی با عنوان «راه تعیین شده»…

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

«مارینا‌ماهاتیر»؛ دختر ماهاتیر محمد، نخست‌وزیر سابق مالزی، به‌عنوان نویسنده مقدمه کتاب در این آیین حاضر است با شور و اشتیاقی دیدنی. او که از فعالان اجتماعی به‌ویژه در عرصه رسانه است هم‌چنین موردتوجه جامعه روشن‌فکران مالزی‌ است، سخن‌رانی کوتاهی نیز در این آیین انجام می‌دهد.

پیش از آغاز رسمی مراسم، گفت‌و‌گویی کوتاه با او دارم و از او پیرامون جهانی شدن و  نقشی که این‌گونه فعالیت‌ها و توجه به هم‌زیستی فرهنگ‌ها و مذهب‌های متفاوت در کنار یک‌دیگر می‌تواند در پی‌گیری روند صلح جهانی داشته باشد، می‌پرسم.

او به نگاه نو و تحسین‌برانگیز عکاس از بیرون، به روی دادهایی که هر مالزیایی هر روزه با آن روبه‌رو است و برایش عادی شده اشاره می‌کند و می‌گوید:

«این یک کلید است. زمانی که مردمی به روز نباشند، دچار ترس می‌شوند چرا که شناختی از یکدیگر ندارند. ببینید آن‌چه در آمریکا پیش می‌آید در زمینه ترس از اسلام، در میان مردمی است که چیزی از اسلام نمی‌دانند و با هیچ مسلمانی ملاقات نکرده‌اند و بنابراین در ذهنشان عقاید متفاوتی دارند. مطالعات بسیاری نشان داده که مردمی که بیش‌تر نژادپرست هستند، مردمی هستند که در واقع با گروهی که می‌گویند از آن متنفرند هیچ ارتباطی نداشتند، این در حالی است که مردمانی که یک‌دیگر را به خوبی می‌شناسند و با هم زندگی می‌کنند همواره به روز هستند و در نتیجه پیروزی بیش‌تری دارند.

داتین ماریناماهاتیر

این همان کلیدی است که در کشورهایی هم‌چون مالزی وجود دارد؛ که با وجود تنوع و گوناگونی، تلاش بیش‌تری می‌کنند یکدیگر را بیش‌تر بشناسند، بیش‌تر درک کنند و دریابند که تفاوت چیز خوبی است‌. ما اکنون با جهانی شدن روبه‌رو هستیم و از این نوع تنوع باید بهره ببریم چراکه ما را غنی‌تر می‌کند. اما من فکر می‌کنم مردم فقط از چیزی که نمی‌شناسند، هراس دارند.

من فکر می‌کنم این فقط برای (دنیای) غرب نیست که تلاش کند تا ما را بشناسد ما نیز باید در این زمینه تلاش کنیم. من همیشه من وقتی با جوانان گفت و گو می‌کنم، می‌گویم که وقتی دارید راجع به افراد دیگری بحث می‌کنید، فراموش نکنید که آن‌ها هم از شما صحبت می‌کنند. اگر شما فکر می‌کنید مردم در غرب غیراخلاقی رفتار می‌کنند آن‌ها نیز فکر می‌کنند شما بدون تحصیلات هستید و این نتیجه‌گیری درست نیست.»

مارینا ماهاتیر: شما فرهنگ غنی و کهنی دارید و ما چیزی درباره آن نمی‌دانیم و بهتر است که بیش‌تر از آن بدانیم. در عین حال ما نیز پیشنهادهایی برای این دنیای مدرن داریم این‌که چگونه یک آسیایی باشیم، چگونه یک مسلمان باشیم و در عین حال به روز نیز باشیم

مارینا ماهاتیر با اشاره به این‌که در میهمانی عید فطر پدرش تعداد زیادی از ایرانیان را دیده که حضور داشتند و علاقه‌مند بودند با پدرش عکسی به یادگار بگیرند، در پیامی به ایرانیان می‌گوید: «من به تمامی ایرانیان سلام می‌کنم و عید را تبریک می‌گویم و امیدوارم که مردم ایران و مالزی آگاهی بیش‌تری از هم پیدا کنند. شما فرهنگ غنی و کهنی دارید و ما چیزی درباره آن نمی‌دانیم و بهتر است که بیش‌تر از آن بدانیم. در عین حال ما نیز پیشنهادهایی برای این دنیای مدرن داریم این‌که چگونه یک آسیایی باشیم، چگونه یک مسلمان باشیم و در عین حال به روز نیز باشیم.»

«آرتور تنگ»، عکاس به‌نام مالزیایی یکی دیگر از حاضران در مراسم است که با او گفت‌و‌گو می‌کنم:

او می‌گوید: «من نفیسه را 6 سال است که می‌شناسم. نخستین باری که نفیسه را دیدم او گفت که این کشور را دوست دارد. به عنوان یک خارجی که از یک فرهنگ متفاوت به مالزی آمده او هرچیزی را متفاوت دیده است. ما چند ملیتی، چند مذهبی و چند فرهنگی هستیم و او با توجه به این‌که از یک سابقه عکاسی مطبوعاتی برخوردار است، هرچیز را با نگاه متفاوتی نگریسته است. وقتی او کتاب‌اش را به من نشان داد دریافتم که عکاس بسیار قوی است و هما‌ن‌طور که مارینا ماهاتیر اشاره کرد، ما پیش از این در مالزی چنین چیزی نداشته‌ایم. چراکه ما تا به حال (به این شکل) توجهی به مذهب نداشته‌ایم زیرا هرگز به مراسم مذهبی دعوت نشده‌ایم اما نفیسه به‌عنوان یک خارجی به سادگی این امکان را یافته‌است تا به هرجایی برود و این برای او یک امتیاز بوده‌ است. بنابراین او توانسته در یک مراسم خاک‌سپاری حضور یابد. نفیسه هر چیزی را که ما نداشتیم به دست آورد و کارش را هم به خوبی انجام داد چیزی که مالزیایی‌ها هرگز انجام نداده بودند و من به نفیسه گفتم که تو باعث شرم ماشدی که کاری را که ما باید انجام می‌دادیم الان یک خارجی انجام داده است. او بسیار شجاع بوده و می‌دانسته چه کاری انجام می‌دهد و قصد دارد نمایش‌گاه دیگری را درباره زنان مسلمان مالزی برپا کند و من باید به او تبریک بگویم.

«نفیسه مطلق» را مالزی‌نشینانی که اهل رسانه باشند می‌شناسند، شش سالی است که در مالزی زندگی و اکنون در مقطع دکترای ارتباطات تحصیل می‌کند.

کتاب «راه تعیین شده» حاصل تلاش دو ساله وی در به تصویر کشیدن زندگی مسلمانان، بودایی‌ها، مسیحیان و هندوهای کشور مالزی از تولد تا مرگ است. در این کتاب با مطالعه رسم‌ها و آیین‌های مذهبی این چهار گروه، مسیر زندگی هر کدام در چهار فصل مساوی عکاسی و شرح کوتاهی نیز نگاشته شده‌است. 100 عکس از آیین‌های تولد، ازدواج، عبادت و مرگ در این چهار مذهب.

او در رابطه با نتیجه‌ای که از نگاهی که در این پروژه به فرهنگ‌های مختلف داشته، گرفته  می‌گوید: «کاملن به این جا رسیدم که به همه ادیان یک‌سان و بی‌‌طرف نگاه کنم و حالا می‌دانم که همه ادیان در این مسیر‌ی که برایشان تعیین شده، از تولد تا مرگ، یک راهی را طی می‌کنند و هیچ امتیازی وجود ندارد. اگر کسی می‌خواهد امتیازی داشته باشد باید یک مسیحی خوب یا یک بودایی خوب یا یک مسلمان خوب باشد، همین.

حالا می‌دانم که همه ادیان در این مسیر‌ی که برایشان تعیین شده، از تولد تا مرگ، یک راهی را طی می‌کنند و هیچ امتیازی وجود ندارد. اگر کسی می‌خواهد امتیازی داشته باشد باید یک مسیحی خوب یا یک بودایی خوب یا یک مسلمان خوب باشد، همین

او زن بودن، آمدن از یک کشور مسلمان و خارجی بودن‌اش را یک امتیاز برای انجام این پروژه می‌داند که به او کمک کرده به راحتی با همه ارتباط برقرار کند و در تمامی مراسم حضور یابد. او می‌افزاید: «دریافتم که علت این که این‌ها به راحتی در مقابل دوربین قرار می‌گیرند این است که چیزی برای پنهان کردن ندارند در واقع هیچ تظاهر رفتاری ندارند. از این‌رو وقتی وارد خانه‌اشان می‌شوی نگران چیزی نیستند.»

او تجربه عکاسی در مالزی را بسیار خوب می‌داند و حضور نور و رنگ در مالزی را بسیار تاثیرگذار در شیوه عکاسی و تغییر نگاه‌اش به‌ دنیا می‌داند.

او با اشاره به تاثیری که شیوه نگاه «آرتور تنگ» عکاس طبیعت مالزیایی به نور و رنگ بر آثار او گذاشته می‌گوید: «او به من یاد داد که در این زمینه بیش‌تر دقت کنم و من این تفاوت را در عکس‌های خودم در مقایسه با ایران می‌بینم.»

نفیسه مطلق ابراز تعجب مالزیایی‌ها از دیدن عکس‌های کتاب‌اش را تنها زمان احساس رضایت‌اش از انتشار این کتاب می‌داند، زمانی که اشک در چشمانش حلقه می‌زند و می‌گوید: «گویی من با این کتاب آینه‌ای از خودشان در برابر آن‌ها گشودم. این اتفاق در ایران هم پیش می‌آید اما این تجربه‌ای ست که اکنون به شخصه درک کردم.»

او اشاره مالزیایی‌ها به این‌که کسی تا به حال چنین کاری را در مالزی انجام نداده را تاکید می‌کند و می‌گوید: «عکاسی مستند، اجتماعی و خبری در مالزی خیلی رونق ندارد در حالی که در کشورهای همسایه این کشور، تایلند و اندونزی این خیلی رواج دارد اما در مالزی عکاسی که به تکنیک مربوط است مثل عکاسی مد یا عکاسی ورزشی بسیار رونق دارد چیزی که ما نیاز داریم در ایران بیش‌تر روی آن کار کنیم. اما در عکاسی مستند و اجتماعی خیلی کار نمی‌کنند و این برای من جای تعجب داشت که چرا خودشان بر روی این سوژه کار نکرده‌اند.»

نفیسه مطلق ابراز تعجب مالزیایی‌ها از دیدن عکس‌های کتاب‌اش را تنها زمان احساس رضایت‌اش از انتشار این کتاب می‌داند، زمانی که اشک در چشمانش حلقه می‌زند و می‌گوید: گویی من با این کتاب آینه‌ای از خودشان در برابر آن‌ها گشودم

«زنان مسلمان مالزی» و تفاوت این زنان به نسبت سایر زنان مسلمان در سایر کشورها،  سوژه بعدی پروژه عکاسی نفیسه مطلق است که قصد دارد به آن بپردازد.

نفیسه‌مطلق متولد 1359‌ است و از 19 سالگی به‌عنوان عکاس‌ خبری در مطبوعات ایران فعالیت کرده. وی در سال 1383 با هدف ادامه تحصیل به کشور مالزی آمده و هم‌اکنون پس از اتمام مقطع کارشناسی‌ارشد در رشته‌ی روزنامه‌نگاری، دانش‌جوی دکترا رشته‌ی ارتباطات‌جمعی دانشگاه یو.پی.ام است. او هم چنین عضو آژانس بین‌المللی عکس  « Asia on » است و با ماه‌نامه‌ی «مونوریل» از مجلات فارسی زبان مالزی- هم‌کاری می‌کند.

در ادامه حضورم در این مراسم با بانویی ونزوئلایی نیز گفت‌و‌گو می‌کنم. او که از سفارت ونزوئلا برای دیدار از این نمایش‌گاه آمده انتشار این کتاب را راه بسیار خوبی برای نشان دادن «یک مالزی» می‌داند و می‌گوید: «با نگاه‌کردن به عکس‌ها به خوبی احساس می‌کنید که حقوق بشر در مذهب‌ها یک‌سان است و هر فردی می‌تواند این را درک کند و این یک پیام بزرگ است.»

حقوق بشر این است که علی‌رغم تفاوت‌هایی که با هم داریم به یک‌دیگر احترام بگذاریم و در کنار یک‌دیگر با صلح زندگی کنیم

وی که این کتاب را برای هدیه به دخترانش خریداری کرده، می‌افزاید: «حقوق بشر این است که علی‌رغم تفاوت‌هایی که با هم داریم به یک‌دیگر احترام بگذاریم و در کنار یک‌دیگر با صلح زندگی کنیم.»

و این‌چنین دیدارم از این مراسم با یک حس افتخارآمیز به پایان رسید. حسی که یک هم وطن با نوع نگاه و بینش خود در مجموعه آثاری که آفریده، تفاخر ایرانی را به حق می‌طلبید و این را از نگاه سراسر تحسین و آغشته به افسوس مالزیایی‌های حاضر می‌شد احساس کرد. تحسین فرهنگی غنی که این نگاه را غنی‌تر می‌کند و افسوس فرصتی که خود از آن غافل شده‌اند. فرصتی که روز مالزی را با کتابی در‌باره مالزی از نگاه یک خارجی گرامی داشته‌اند و البته از آن تحسین برانگیزتر بیان این حقیقت اززبان تک‌تک حاضران مالزیایی بود که به یک خارجی از فرهنگ و کشوری متفاوت، تبریک می‌گویند که توانسته با این نگاه نو، کندوکاوی در آیین‌های آنان داشته باشد. این خود بهترین نمونه از تعامل و هم‌زیستی فرهنگی  در این جامعه است.

علاقه مندان می توانند برای دیدار از نمایشگاه عکس این کتاب که شامل 35 عکس است  تا تاریخ 15 اکتبر به کوالالامپور، بنگسر، جالان بانگکونگ، لئوناردو کافه مراجعه کنند.

گالری عکس های رونمایی کتاب نفیسه مطلق

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , ,