Saturday, 18 July 2015
04 December 2020
نغمه‌های ایرانی- علی‌‌اصغر بهاری

«به یاد پیر چنگی»

2010 September 19

آرش و آوا / دفتر آمریکا / رادیو کوچه

arash.ava@koochehmail.com

«علی‌اصغر بهاری»‌، به سال 1284 در ناحیه بازار عباس‌آباد تهران متولد شد‌. پدرش «محمد‌تقی‌خان»‌ وی را تحت تعلیم مستقیم خود قرار داد و به او طرز نواختن کمانچه را آموخت ولی پس از سه سال به وی گفت‌: «از این به بعد باید به نواختن کمانچه دایی‌هایت گوش فرا دهی و طرز نواختن آن‌ها را بیاموزی.»

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

علی‌اصغر سه دایی داشت به نام‌های‌: اکبر‌، رضا و حسن که هر سه از نوازندگان خوب و به‌نام کمانچه بودند و در ارکستر بزرگ بیست‌و‌چهار نفری که آقا ناظم‌، پدر «مرتضا‌خان محجوبی» ترتیب داده بود شرکت می‌کردند. سایر اعضای این ارکستر‌ نوازندگان و خوانندگانی نظیر‌: «درویش خان»، «حسین‌خان اسماعیل‌زاده»‌، «طاهرزاده»‌، «اقبال‌السلطان» و غیره بودند و این نشان‌گر آن است که هم‌کاری کردن در یک ارکستر با اساتید موسیقی وقت حتمن مهارت و تبحر می‌خواست.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

علی‌اصغر بهاری، از دایی‌های خود چیزهایی را که باید بیاموزد، آموخت تا این‌که در هجده‌سالگی هم‌راه با ارکستر «ابراهیم‌خان منصوری» در کنسرتی که در یک سالن بر‌پا شده بود شرکت می‌کند و از همین‌جا آوازه شهرت بهاری به گوش موسیقی‌دانان می‌رسد و او را به‌نام نوازنده خوب و آگاه به نواختن گوشه‌هایی ایرانی می‌پذیرند.

بهاری پس از چندی در مشهد کلاس موسیقی جهت تعلیم می‌گشاید و یک‌سال هم با «حبیب سماعی» استاد سنتور کار می‌کند و شاگرد تعلیم می‌دهند و بعدن به تهران می‌آید و توسط «روح اله خالقی» به مدرسه موسیقی جهت تعلیم دعوت می‌شود و در هنرستان شروع به هم‌کاری می‌کند.

وی با هم‌کاری با مرکز حفظ و اشاعه موسیقی ایران‌، شاگردان خوبی را تربیت کرد که هر کدام هم‌اکنون یکی از بهترین کمانچه‌کش‌های کشور هستند. اصغر بهاری مردی صادق، خوش‌رو، بی‌تکبر و هنرمندی بود که برای آموختن به شاگردان خود از هیچ کوشش و از خود گذشتگی دریغ نمی‌کرد.

نام‌گذاری ناصرالدین شاه بر روی ویولن، که آن را کمانچه فرنگی نامیده‌، چندان دور از واقعیت زمانه نبوده است

در سال 1332 به رادیو دعوت می‌شود و در ارکستر‌های مختلف که استادانی نظیر‌: «صبا»‌، «عبادی»، «حسین تهرانی» و غیره شرکت داشتند‌، هم‌کاری می‌کند‌. علی‌اصغر بهاری‌، مدتی نیز در دانش‌گاه تهران به تعلیم هنر‌آموزان می‌پردازد و اولین هنرمندی است که در تلویزیون تک‌نوازی کرد و مدت هشت‌بار به دعوت دولت‌های فرانسه‌، بلژیک و آلمان جهت اشاعه و شناساندن موسیقی ملی و این ساز اصیل ایرانی‌، به آن کشورها مسافرت کرد‌. علی‌اصغر بهاری‌، یکی از استادها و بهترین کمانچه‌کش‌های ادوار موسیقی سنتی و نوین ایران است.

با ورود ویولن، تقریبن تمامی کمانچه‌کشان به این ساز تازه‌وارد، روی آوردند و کمانچه را به کناری نهادند، بی‌آن‌که ویولن را نیز آن‌گونه که باید به کار گیرند. همان شیوه قدیمی کمانچه‌کشی را روی ویولن پیاده کردند. تنها تفاوت آن بود که کمانچه را عمودی بر زمین تکیه می‌دادند و ویولن را افقی، زیر چانه می‌گذاشتند.

نام‌گذاری «ناصرالدین شاه» بر روی ویولن، که آن را «کمانچه فرنگی» نامیده‌، چندان دور از واقعیت زمانه نبوده است. این وضعیت البته دوام نیاورد. با ظهور «ابوالحسن صبا»در جامعه موسیقی ایران، ویولن، شیوه نواختن ویژه خود را پیدا کرد. یعنی در واقع «ویولن با هویت ایرانی» به‌دنیا آمد. کمانچه نیز نوازنده برجسته‌ای چون «علی‌اصغر بهاری» پیدا کرد که اگرچه او نیز زمان کوتاهی به ویولن روی آورد، ولی به زودی آن را به کناری نهاد و سال‌های دراز، تا پایان عمر، به شیوه مرسوم سنتی کمان را بر کمانچه کشید، شاگردان بسیار پرورش داد و از نو بر رونق و رواج کمانچه افزود.

اصغر بهاری در سال 1374 چشم از جهان فرو بست. روحش شاد و یادش گرامی‌ باد.

منبع: گوناگون

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,