Saturday, 18 July 2015
20 September 2020
به مناسبت روزجهانی کودک

«صدای کودکان باید شنیده شود»

2009 October 08

روز 8 اکتبر برابر با 16 مهرماه  از سوی صندوق کودکان سازمان ملل متحد – یونیسف –  به عنوان روز جهانی کودک نام‌گذاری شده است. واژه کودک از ریشه واژه پهلوی kuk  به معنای کوتاه در زبان فارسی می‌باشد و با واژه‌های کوتاه و کوچک هم خانواده است. این واژه به بزرگ نشدن و سادگی و پاکی نیز اشاره دارد.

در سال 1946 بعد از جنگ جهانی دوم در اروپا، انجمن عمومی سازمان ملل به منظور حمایت از کودکان ، مرکز یونیسف را که ابتدا انجمن بین‌المللی ویژه کودکان سازمان ملل نام گرفت، ایجاد کرد.

در سال 1953، یونیسف (Children’s Emergency Fund United Nations International) یکی از بخش‌های دایمی در سازمان ملل گردید و روز 8 اکتبر « روز جهانی کودک » نام گذاری شد.

در مقدمه کنوانسیون حقوق کودک آمده است که: «کودک باید در فضایی سرشار از خوشبختی، محبت و تفاهم بزرگ شود»

20091008-news1-roozekoodak

امسال صندوق کودکان سازمان ملل متحد، یونیسف، شعار« به کودکان گوش دهیم» را برای روز کودک امسال انتخاب کرده‌است.در بیانیه یونیسف آمده کودکان حرف‌های زیادی برای گفتن دارند، آن‌ها می‌خواهند درباره محیط اطرافشان، خانه، مدرسه، محله و شهرشان و هم‌چنین تصمیماتی که بر زندگیشان موثراست نظر بدهند.

از آن‌جا که همیشه تصاویر بیشتر از کلمات با ما حرف‌می‌زنند، نوجوانان فعال در مراکز دوستدار نوجوان تهران، مشهد، بندرعباس و قشم هم‌زمان با روز کودک امسال، عکس‌های خود را به‌عنوان راهی که نشان دهند می‌خواهند دنیای آن‌ها جدی گرفته شود، به نمایش گذاشتند.

مراکز دوستدار نوجوان با مشارکت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در7 شهر کشور از سال 1384 راه‌اندازی شده‌است. در این مراکز نوجوانان با کمک یک مشاور درباره اچ‌ای‌وی/ ایدز آموزش دریافت می‌کنند و بعد این آموزش‌ها را به زبان خودشان به هم سالان خود می‌دهند. شهریور ماه امسال در سه مرکز دوستدار نوجوان بچه‌ها دوره‌های عکاسی دیدند و بعد با دوربین‌های یک بار مصرفشان از محیط اطراف، محله‌شان و زندگی روزمره خود عکس گرفتند. عکس‌هایی با این امید که «به ما گوش دهید!»

عکس‌های آن‌ها از زاویه دیگری به دنیا نگاه کرده‌است- از زاویه دید خودشان؛ آن‌ها به ما دنیایی را نشان داده‌اند که ورود به آن تقریبن برای بزرگترها غیرممکن است. آن‌ها وارد جمع دوستانشان شده‌اند و به ثبت لحظه‌هایی از آرزوها و مشکلات، شادی‌ و غم‌ پرداخته‌اند. اما بیش از هر چیز از پشت این دوربین‌ها، آن‌ها به ما کودکانی را نشان داده‌اند که پیش‌قراولان زندگی بهتر برای خود و هم‌سالانشان هستند.

کودکان فرصت زیادی برای بیان خود ندارند، برنامه‌های زیادی «برای» آن‌ها و معمولن بدون نظرشان نوشته شده‌است. روز کودک امسال بنا دارد به ما یادآوری کند که هرچه برای کودکان انجام می‌شود، چه از طریق رسانه‌ها، چه آموزشی، چه حمایتی و یا چه از طریق برنامه‌های بهداشتی، زمانی بهترین  خواهدبود که نظرات، آرزوها، انتظارات و ظرفیت‌های کودکان، در هرزمان و هرجا که ممکن بود، لحاظ شود.  کودکان باید در تصمیم‌هایی که زندگیشان را تحت تاثیر قرار می‌دهد، به تناسب سنشان سهیم باشند و نظرشان را درباره مسایلی که برایشان مهم است ابراز کنند. چنین چیزی هم حق کودکان است و هم یک راه تضمین‌شده برای پیشرفت جامعه به عنوان یک کل. صدای کودکان باید شنیده شود.

نماینده یونیسف در ایران به مناسبت روز کودک در پیامی عنوان داشته است که: «هر نسلی با چالش‌های جدیدی روبرو است، گوش‌دادن به نظرات کودکان نیز یکی از چالش‌های نسل ماست. ما معمولن از شکاف بین نسلی و نبود درک مشترک بین جوانان و  والدینشان، معلم‌هایشان و دیگر بزرگترها شکایت می‌کنیم. برای فایق‌آمدن بر این مسئله و برای ساختن جامعه‌ای امن، مطمئن و سالم، روز کودک امسال بر مسوولیت بزرگترها برای جویاشدن نقطه نظرات و خطوط فکری کودکان و جدی‌گرفتن آن‌ها تمرکز دارد. هم‌چنین روز کودک امسال بر مسوولیت بزرگترها در کمک به کودکان و نوجوانان در جهت رشد شایستگی‌هایشان برای مشارکت درست و معنادار در جهان تاکیددارد.

هم‌چنین روز کودک امسال بر مسوولیت بزرگترها در کمک به کودکان و نوجوانان در جهت رشد شایستگی‌هایشان برای مشارکت درست و معنادار در جهان تاکیددارد

مشارکت کودکان شامل تشویق و توانمندسازی کودکان برای اظهار نظر در زمینه‌هایی است که بر آن‌ها اثرمی‌گذارد. در عمل، مشارکت به معنی گوش‌دادن بزرگترها به کودکان است، به هر شکل مختلف و متنوع از ارتباط که برقرار می‌کنند.  این مسئله حقوق کودکان را تضمین می‌کند، به آن‌ها آزادی ابراز عقیده می‌دهد و در هنگام تصمیم‌سازی درمورد مسایلی که بر آن‌ها تاثیرگذار است نظراتشان را، لحاظ می‌کند. ارتباط دوطرفه با کودکان  و تبادل آرا به آن‌ها فرصت می‌دهد تا راه‌هایی سازنده برای تاثیرگذاری بر دنیای اطرافشان یاد بگیرند.

مشارکت کودکان باید درست و معنادار باشد. باید از خود کودکان و جوانان با شرایط خودشان، با واقعیت‌های خودشان و با توجه به چشم‌اندازها، آرزوها، امیدها و نگرانی‌های خودشان آغاز شود. بیش از هر چیز، مشارکت معنادار و درست نیازمند یک تغییر اساسی در طرز تفکر و رفتار بزرگترهاست- تغییر از یک رویکرد دربسته  به یک منش دربرگیرنده کودکان و توانایی‌هایشان.

مشاوره با کودکان در فرهنگ‌ها و پیش‌زمینه‌هایی که معمولن کودکان فقط در آن‌ها دیده می‌شوند به جای آن که صدای آن‌ها شنیده شود، آسان نخواهدبود. اما یک دلیل اصلی برای این که چرا این کار بیش از پیش مورد اقبال قرارمی‌گیرد این است که وقتی خواسته‌های کودکان درنظرگرفته می‌شود، نتایج آن باعث پیشرفت کل جامعه می‌شود.

راهی که ما در آغاز آن هستیم تا دنیایی که در آن نظرات کودکان به طور روزمره موردتوجه قرار‌گیرد، راهی نیست که یک شبه طی‌شود. مانند همه فرآیندهای عقلانی، این فرآیند نیز وابسته به اندوختن دانایی جدید، بالابردن درک مشترک و فایق‌آمدن بر عادت‌های قدیم و مقاومت‌هاست. در همان حین که کارهای عقلانی موردنیاز انجام می‌شود و درک مشترک جدیدی به حوزه عمل وارد می‌شود، کسانی که درگیر این کارند نیازمند مهارت‌های جدیدی نیز می‌شوند- کودکان و بزرگترها، خانواده‌ها، جوامع محلی، شهرها و سازمان‌ها.

برای انجام این کار، بزرگترها باید شایستگی‌های جدیدی کسب کنند. ما باید بیاموزیم که چگونه به صورت موثر نظرات کودکان و جوانان را جویا شویم و صداهای مختلف و متعدد آن‌ها را که از طرق مختلفی ابراز می‌شود، از هم باز بشناسیم و بیاموزیم چگونه این پیام‌های کلامی غیرکلامی را تفسیر کنیم.

به علاوه، ما باید مطمئن شویم که فرصت، زمان و مکان امنی برای شنیدن نظرات کودکان و جوانان وجود دارد و این نظرات جدی گرفته‌می‌شود. ما باید ظرفیت‌های خودمان را نیز رشددهیم تا به صورت متناسب به پیام‌ها و نظرات کودکان و جوانان پاسخ دهیم.

ما باید ظرفیت‌های خودمان را نیز رشددهیم تا به صورت متناسب به پیام‌ها و نظرات کودکان و جوانان پاسخ دهیم

یونیسف ایران با دولت ایران، جامعه مدنی و دیگر فعالان مهم حوزه کودکان هم‌کاری داشته و دارد تا بتواند مشارکت کودکان در حوزه‌های مختلف توسعه را ارتقا دهد. به طور مثال، مشارکت کودکان  عنصر مهمی در مدل آموزش روستایی دختران در نقطه آغاز آن در سال 2004 و 2005 بوده است. این برنامه با مشاوره نزدیک با کودکان در مناطق روستایی استان سیستان و بلوچستان و جوامع محلی مستقر در آن‌جا توسعه یافت. به همان شکل، مدل مدیریت مدرسه جامعه-محور از راه‌های خلاقانه به کودکان فرصت داد تا در فرآیند تصمیم‌سازی در امور مربوط به مدرسه مشارکت کنند.

یک نمونه موفق دیگر مراکز دوستدار نوجوان است  که در 7 شهر در 6 استان کشور برپا شد. این مراکز به صورت مستقیم کودکان، جوانان و زنان در معرض خطر را در طراحی، هماهنگی و تحویل گستره متنوعی از خدمات درگیر می‌کند که خود آن‌ها اولین ذی‌نفعان این خدمات هستند. در دو سال گذشته، آموزش‌دهندگان هم‌سال، که در این پروژه شرکت داشتند با بیش از 65.000 نفر از طرق مختلف ارتباطی، ارتباط برقرار کردند که 43٪ از آن‌ها افراد در معرض خطر یا بسیار درمعرض خطر بودند.

این اعتقاد یونیسف است که اگر می‌خواهیم به اهداف چشم‌انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران برسیم و اهداف هزاره را متحقق کنیم، اگر می‌خواهیم جهان را به واقع محلی مناسب برای زندگی همه مردم کنیم- در این صورت باید این کار را با مشارکت همه‌جانبه کودکان و جوانان انجام دهیم.بیاید به کودکان گوش دهیم!»

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|