Saturday, 18 July 2015
20 October 2020
نهم دی- سی‌ام دسامبر

«تقویم‌تاریخ نهم دی»

2010 December 30

رادیو کوچه

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید


1285 خورشیدی- روزی که قانون اساسی 1906 امضا‌ شد. در این روز «مظفر‌الدین شاه قاجار» مصوبه قانون اساسی را که با اجرای آن نظام حکومتی ایران «پارلمانی» می‌شد، امضا‌ کرد و ده روز بعد هم درگذشت. این قانون دارای 51 اصل بود که بعدن و چندبار اصلاحیه‌هایی به نام «متمم» بر آن اضافه شد. طرح قانون اساسی سال 1906 میلادی که عنوان آن را در آن زمان «نظام‌نامه» گذارده بودند، در مجلس شورا که اعضای آن نیز به صورت خاص تعیین شده بودند تصویب شده و احتمالن نفوذ خارجی در تدوین آن بی‌تاثیر نبود. طبق استاندارد جهانی، طرح هر قانون اساسی و اصلاحیه‌های آن پس از تصویب در مجمع مربوط باید به رفراندم سراسری گذارده تا ام‌القوانین یک ملت شود.

2006 میلادی- «صدام حسین عبدالمجید تکریتی» ر‌ییس‌جمهوری سابق عراق که پس از حمله‌ی آمریکا و متحدانش به عراق در سال ۱۳۸۲ (۲۰۰۳) مقام خود را از دست داد، در ۲۲ آذر ۱۳۸۲ (۱۳ دسامبر ۲۰۰۳) توسط نیروهای آمریکایی دستگیر شد. وی را در دادگاه ویژه‌ی جرایم سران عراق که توسط دولت موقت عراق تشکیل شد، محاکمه در چنین روزی در بغداد به دار آویخته شد.

1947 میلادی- «آلفرد نورث وایتهد» (Alfred North Whitehead)، ریاضی‏دان و فیلسوف انگلیسی در این روز درگذشت. وی پس از طی تحصیلات خود، به تدریس فلسفه و ریاضی در دانش‌گاه‏های انگلستان و آمریکا مشغول شد و کتاب‏هایى درباره ریاضیات نگاشت. وایتهد برخلاف سال‏های جوانی که بیش‌تر به ریاضی تمایل داشت، در سنین پایانی عمر خود به فلسفه روی آورد و به آن پرداخت. از وایتهد آثاری بر جای مانده که «اصول نسبیت»، «دین در دست ساختمان»، «فرایند و واقعیت» و «سرگذشت اندیشه‏ها» از آن جمله است. با این حال زبان و نوشتار وایتهد جنبه فنی و پیچیده دارد و همین امر باعث شده است که اغلب افکار و اندیشه‏های او گنگ و نامفهوم باشد.

1287خورشیدی- «شیخ فضل‌اله نوری»، از منتقدان انقلاب مشروطه ایران، مورد حمله حامیان مشروطیت قرار گرفت و مجروح شد. ‌وی به حمایت و هم‌راهی از «محمد‌علی شاه» شهرت داشت. او پس از خلع محمدعلی شاه از سلطنت، در میدان توپ‌خانه به دست مشروطه‌خواهان ایرانی به دار آویخته شد.

1120میلادی- «فریدون» شاه شروانشاه (‌شاه منطقه‌ای در قفقاز جنوبی که استالین آن را جمهوری آذربایجان نام نهاد) در جنگ با گرجستانی‌ها کشته شد و پسرش «منوچهر» برجای او نشست. این خاندان که از سوی دولت ساسانیان به حکومت قفقاز جنوبی منصوب شده بودند پس از فروپاشی امپراتوری ساسانی ایران، با حفظ زبان پارسی و دین زرتشتی به حکومت خود بر آن منطقه (از قرن سوم میلادی ـ دوران اردشیر پاپکان تا سال 1538) ادامه داده بودند که مورخان از آنان به عنوان دودمان شروانشاهیان (شیروانشاهیان) یادکرده‌اند. این دودمان اواخر قرن هفتم میلادی هنگامی که قلمرو خودرا معرض حمله یک فرمانده نظامی عرب دید با او و به همین‌گونه قرن‌ها بعد با مغول و تیموریان سازش کرد. ولی در برابر حملات «شیخ جنید» و «شیخ حیدر» پدر بزرگ و پدر «شاه اسماعیل صفوی» مقاومت کرد که هر دو در جنگ کشته شدند. شاه اسماعیل در سال 1501 به انتقام خون پدر بزرگ و پدر، «باکو» پایتخت شروانشاهان را تصرف و کاخ و گورستان سلطنتی آن‌جا را ویران ساخت. «خاقانی» و «نظامی» از شعرای معروف دوران شروانشاهیان هستند. پایتخت شروانشاهیان نخست «شماخی» بود که آن را به «باکو» منتقل کرده بودند.

1905 میلادی- تزار «نیکلای دوم» امپراتور روسیه برای سرکوب کردن تظاهرات 150 هزار نفری مسکو که 23 روز ادامه داشت، در چنین روزی دستور داد که تظاهر‌کنندگان را زیر آتش توپ قراردهند. در این تیر‌اندازی بیش از ده هزار تن کشته شدند. تظاهرات در طول سال 1905 در بیش‌تر شهرهای روسیه جریان داشت که تظاهرات مسکو در ماه دسامبر وسیع‌تر از همه بود و تظاهر‌کنندگان که به کمبود و گرانی مایحتاج زندگی، وجود فساد اداری و نیز نبود آزادی اعتراض داشتند خیابان‌های مسکو را بسته بودند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , ,