Saturday, 18 July 2015
25 September 2020
یادداشتی از دکتر صادق زیباکلام

«جای خالیِ دکتر»

2009 October 22

دفتر من در دانشکده حقوق و علوم سیاسی درست روبه روی اتاق دکتر رمضان‌زاده است. سخن‌گوی دولت اصلاحات که بود خیلی صنمی با هم نداشتیم. گرفتار بود و فقط برای تدریس می آمد دانشکده. دیر هم که می‌آمد کلی دوروبرش را می‌گرفتند. تا بالاخره آب‌ها از آسیاب افتاد و شد یک استاد ساده؛ یک معلم. اینکه اتاق‌مان روبه‌روی هم‌دیگر بود، یک جورهایی به هم نزدیک‌ترمان ساخت. همیشۀ خدا گرسنه بود و می‌آمد اتاق من و می‌گفت خوراکی چه داری؟ من چون در دانشگاه ناهار نمی‌خورم، همیشه در اتاقم انباری از تنقلات دارم. بعضی وقت‌ها مثل پیشخدمت برای خودم که قهوه درست می‌کردم برای او هم یک فنجان می‌آوردم. طبیعی است که بیشتر حرف‌هایمان درباره مسایل سیاسی بود. با هم خیلی اختلاف داشتیم و مرکز اختلافاتمان سر هاشمی رفسنجانی و خاتمی بود. اما هر دوی‌مان یاد‌گرفته بودیم وارد آن دو حریم نشویم. او گلایه‌ها و خرده‌گیری‌ها و انتظاراتش از هاشمی را پیش من قورت می‌داد، من هم دلخوری‌های عمیقم از آقای خاتمی را.

20091022-soc-zibakalam-ramezanzadeh

بیشتر وقت‌ها دکتر «یوسف مولایی» هم در آبدارخانه یا در اتاق من به جمع‌مان می‌پیوست.من بارها به مولایی گفته‌بودم تو بزرگ‌ترین لطفی که به متهمان سیاسی می‌کنی آن است که از آن‌ها در دادگاه دفاع نکنی. یک بار رمضان‌زاده به او گفت کراوات تو به تنهایی دو، سه سال محکومیت و زندانی برای تو می‌آورد. رمضان‌زاده همیشه به مولایی می گفت به زیباکلام بگو این حق و حساب و مواجب ما را که از سازمان سیا می‌گیرد، بپردازد. مولایی هم می‌گفت این زیباکلام اصل و نسبش بازاری است و معلوم نیست این پول‌هایی را که از امریکایی‌ها می‌گیرد چه‌کار می‌کند. بارها و بارها رمضان‌زاده به من گفته‌بود وضع مالی‌ام خیلی خوب نیست، پس این مقرری ما چه شد؟ من هم به او و هم به مولایی می‌گفتم شماها رسید نمی‌دهید. من هم درقبال این پول مسوولیت دارم. درست‌است که امریکایی‌ها به من اعتماد کرده‌اند و مسوولیت توزیع پول براندازی حکومت در ایران را برای دانشگاه تهران به من محول‌کرده‌اند، ولی من همین جوری نمی‌توانم سهمیه و مقرری شما را بدهم. باید رسید بدهید. بعضی وقت‌ها بحث‌هایمان جدی می‌شد.

صورت زیبا و مردانه، قدبلند و محکمش در صحبت و بحث‌ها وقتی جدی می‌شد عالمی پیدا می‌کرد. هر‌قدر رمضان‌زاده پر سر و صدا بود، برعکسش دکتر محسن میردامادی هم‌کار دیگرمان متین، آرام و بی سر و صدا بود. بعضی وقت‌ها که با هم دم در اتاق‌هایمان وسط کریدور صحبت می‌کردیم، اتفاقن  سر و کله دکتر «عباسعلی کدخدایی» هم کار دیگرمان پیدا می‌شد. دکتر کدخدایی اتاقش انتهای راهرو بود. من همیشه با کدخدایی سلام و علیک می‌کردم و معمولن هم یک نسخه از سرمقاله‌هایم را در اعتماد ملی به او می‌دادم. اما رمضان‌زاده یک جورهایی محترمانه وانمود می‌کرد که دکتر کدخدایی را ندیده. یک بار که با مولایی با هم بودیم و دکتر کدخدایی آمد، من و مولایی با او سلام و علیک کردیم اما رمضان‌زاده باز وانمودکرد که خیلی متوجه حضور کدخدایی نشده. بعد که کدخدایی رفت به مولایی گفتم ببین این رمضانزاده هی می‌گوید من چرا سهمیه دلارهایش را نمی‌دهم. جدا از آن‌که رسید نمی‌دهد با کدخدایی هم خیلی خوش وبش و سلام وعلیک نمی‌کند.

اندکی پس از پخش دادگاه رمضان‌زاده وقتی رفتم دانشکده، مثل این بود که خاک مرگ بر سر و روی دانشکده پاشیده بودند. به در اتاقم که رسیدم متوجه یادداشتی روی در اتاق دکتر رمضان زاده شدم. ایستادم و آن را خواندم. یکی یا چند تا از دانشجویانش روی یک تکه کاغذ نوشته بودند؛ «دکتر رمضان زاده دوستت داریم، همیشه استادمان باقی خواهی‌ماند و ما همیشه شاگردت. خیلی هم برایمان اهمیت ندارد که بیایی پشت تلویزیون و بگویی زمین حرکت نمی‌کند و خورشید دور زمین می گردد.» بغض گلویم را گرفت. دلم می‌خواست رمضان‌زاده بود و به تمسخر به من می‌گفت این حرف‌ها و تحلیل را ول کن، خوراکی چه داری؟ گویا دانشجویانش می دانستند دیر یا زود نوبت رمضان زاده خواهد بود تا با آن سیمای مردانه اش بگوید اشتباه می کرده، فریب موسوی را خورده و … و آنان پیشاپیش داشتند به او می گفتند دوستت داریم و می شناسیمت و خیلی برایمان مهم نیست که در دادگاه به چه اعتراف کنی یا نکنی. حتی اگر در دادگاه بگویی زمین کروی نیست و روی شاخ گاو قرار دارد، باز هم برای ما رمضان زاده یی و برای ما چیزی عوض نمی شود.

نمی دانم چرا. برعکس روز شنبه که آن کاغذ ساده روی در اتاق رمضان زاده را دیدم و بغضم ترکید، وقتی اعترافات حجاریان، شریعتی، آقایی و… داشت پخش می شد و وقتی صورت پریشان رمضان زاده را در دادگاه دیدم، اتفاقاً در هم نرفتم. برعکس تصورم، حتی ناراحت هم نشدم. بی اختیار به یاد آن کاغذ کوچکی که دانشجویان رمضان زاده روی در اتاقش چسبانده بودند افتادم. یک دفعه آن یک تکه کاغذ مثل نوری شد در انتهای تاریکی های دلم، ذهنم و اعماق وجودم. این دانشجوها نکته یی را متوجه شده بودند که منِ زیباکلام که استادشان هم هستم، با همه بزرگی ها و ادعاهایم حتی نتوانسته بودم آن را ببینم.

منبع: اعتماد

«محتوای این مطلب به الزام نظر رادیوکوچه نیست»

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: