Saturday, 18 July 2015
18 September 2020
زن مستقل

«نگاهی به مجموعه اشعار کارول آن دافی»

2009 October 25

کارول آن دافی از شاعران به نام معاصر زن، نمایش‌نامه نویس و برنامه‌ساز تلویزیونی است که در 23 دسامبر 1995 در گلاسکو متولد شد . او در دانشگاه لیورپول به تحصیل فلسفه پرداخته است؛ هم‌چنین دارنده جایزه‌های مختلف ادبی است . کارول آن دافی اولین زنی است که موفق به دریافت منسب ملک الشعرای انگلیس شده است . دریافت این لقب به او با مخالفت‌های زیادی انجام گرفت، چرا که رییس جمهور وقت نگران این مسئله بود که یک زن با تمایلات همجنس گرایانه به این منصب برسد . این مقام پیش از او به کسانی چون «تد هیوز» و «جان بچمن» رسیده بود و قتی که او در سال 1999 این منصب را نپذیرفت؛ این مقام به «اندرو مشن» رسید. دلیل رد این منصب را آن دافی درگیری‌های شخصی ذکر کرد؛ تا اینکه در نهایت او به عنوان اولین زن در می 2009 مفتخر به دریافت مقام ملک الشعرا شد.

20091025-carol-ann-duffy-koocheh

کارول آن دافی در شعرهایش به شیوه روایی تک‌گویی صحبت می‌کند . متن شعرهایش و ارتباط او با خواننده نگرشی در خواننده به وجود می‌آورد که چگونه یک زن در تلاش است تا با نوشتن شعر قدرت و استقلال خود را نشان دهد . بسیاری از منتقدان، زبان آن دافی را زبانی جامعه ستیز قلمداد کرده‌اند . او در بیشتر شعرهایش با لحنی تند و خشن به جنگ با سنت‌های موجود در قبال جنس خویش پرداخته است و رویکردهای نوی را در شعرش آشکار ساخته است. در بیشتر سطرها، وی از زنی صحبت می‌کند که نیاز به مردی ندارد، زنی مستقل و آرمان‌گرا که تنها و یکه به جدال و کشمکش با جامعه مردسالار برخاسته است . جامعه ستیزی او در شعرهایش، نمادی از رویکرد او به جامعه مردسالار است . او به جای تصویر زنی ضعیف و کم اراده آن چنان نمایی از خود نشان می‌دهد که خواننده اگر زن باشد از این حس استقلال لذت می‌برد . نگاه او به جنسیتش تنها در مسایل جنسی و ضعف‌های جنسی زنانه و عشق‌های موسوم به عشق زنانه منتهی نمی‌شود او حتا در بسیاری موارد نشان می‌دهد که ترجیح داده تا عاشق یک زن دیگری باشد تا عاشق یک مرد .او در بسیاری از شعرهایش از حد تمایلات زنانه فراتر می‌رود و وارد حیطه خاصی شعری می‌شود .

نگاه او به عشق، به محبت و به تمامی عناصر زنانه بسیار متفاوت است . آن هویتی که او از خودش در شعر نشان می‌دهد تا پایان محکم و استوار پیش می‌رود . تناقض میان او و باورهای میان اجتماعش به عنوان یک زن، هرگز نتوانسته است خللی در شخصیت او یا در پردازش آن به عنوان زنی جسور و مبارز ایفا کند .

آن دافی به شکل پرسوناژ اول شخص در شعرهایش حاضر می‌شود، این پرسوناژ عموما زنانه است . در بیشتر سطرهای شعرش کارول ان دافی از به هم زدن قوانین معمول جهان و ساختن دوباره آن روایت می‌کند، ساختی که مرجع آن دنیای زنانه است . در این تصویر زنانگی در شعر، به حد کافی ایده‌آل شده و در عین حال با الگوی شخصی و رایج جامعه خود پیوند می‌خورد . خودی که در سطرهای شعری به چشم می‌خورد آمیخته‌ای از احساس و تبعیض جنسیتی و دگرگرایی است که تحت تاثیر منِ واقعی شاعر حرکت می کند و در نتیجه به نقطه اوجش می‌رسد . به کار بردن ساختارهای پیچیده شعری، کلماتی که به نظر مخاطب خیلی آشنا نیستند و در عین فضای شعری که در شعرهای آن دافی در جریان است، نگاه و تعصب او را به جامعه مردسالار نشان می‌دهد . اگر این خود حقیقی را مطابق شعر غنایی صدای حقیقی شاعر در نظر بگیرم که به صورت من در سطرهای شعر به نمایش گذاشته می شود، باید پذیرفت که شاعر این من زنانه را به کار برده تا بر هویت و زن بودن خود تاکید ورزد و نمایه‌های مستدل خودش را به رخ مخاطبش بکشاند .

می‌توان گفت که حضور آن دافی به عنوان زنی مستقل و با ماهیت‌های حقیقی زنانه ؛ نشان از تسلط او به زبان خودش و در عین حال ماهیت من ِ زنانه است که توانسته استقلال خودش را ورای تمامی قواعد حاکم بر زبان و جامعه مردسالار به دست آورد.

جامعه ستیزی و نگاه تلخ شاعر به جامعه‌اش از مشخصه‌های بارز شعری وی است؛ با این حال آن دافی هرگز از بیان کردن حقیقت که ترجیح می‌دهد خودش باشد ابایی نداشته است . حتی سمبول‌هایی که او در سطرهای شعر به کار می برد، سمبول‌های زنانه با رویکرد زنانه می‌باشند که در حیطه شعری با دیدی زنانه به رفتارهای موجود در جامعه خودش می‌نگرد . در بیشتر جاها او حتی از به کار بردن سمبل‌های هم‌جنسگرایی استفاده می‌کند، مثلا در شعر خانم مرواریدهایش را گرم می کند علاقه و عشق خود را به زن خانم خانه نشان می‌دهد . در شعر هرکس که آن زن بود که نمایه کاملی از نشان دادن هویت زنانه است آن دافی به نقد دیدگاه‌های رایج در مورد زنان می‌پردازد.

به نظر می‌رسد که نوعی دیالکتیک میان مردسالاری و شخصیت پردازی مرد در شعرهای آن دافی وجود دارد . بسیاری از منتقدان، شعرهای او را به خاطر ترسیم این نوع دیالکتیک و در واقع ستیزه جویی با شخصیت‌های مرد در شعرهایش مورد نکوهش قرار داده‌اند ؛ اما به نظر می‌رسد این نوع پردازش شخصیت مرد در شعرهای وی نوعی گریز از سنت شعر غنایی عاشقانه نیز می‌باشد . در واقع شعرهای غنایی عاشقانه که «من» در آن‌ها نقش مهمی دارد و این نوع ِعاشقانه، در شعرهای آن دافی مسیر خود را گم کرده اند .

غیر از نقد جامعه مردسالار و تاختن به رویه های منفی این جامعه و همینطور پردازش شخصیت مستقل زنانه ، آن دافی مشکلات جامعه زنان را نیز در شعرهایش به تصویر می‌کشد . تجاوز یکی از معضلات رایج جامعه مرد سالار است، در شعری به نام «شلیک به ستارگان» آن دافی به زیبایی و در عین حال با استفاده از مونولوگ روایی صحنه‌ای از یک تجاوز را به تصویر می‌کشد؛ قربانی این تجاوز هم زن می‌باشد در عین حال آن دافی بستر روان شعر خود را به نقد این پدیده اختصاص داده است .

از سوی دیگر ، مطابق عقیده فمنیست‌های پست مدرن، زنان زبان را برای بیان رویکردهای زنانه خود به کارمی‌گیرند؛ آن دافی نیز با زبانی زنانه و در عین حال جامعه ستیز راهش را به عنوان یک شاعر گشوده است.  با این حال خودِ جامعه ستیزی که در شعرهای آن دافی ظاهر شده است، نمادی از آرزوهای جمعی می‌باشد که در تضاد با شخصیت حقیقی شاعر نمی‌باشد اما این سوال مطرح است که آیا جامعه‌ستیزی نشانه‌ای از جامعه مردسالار است؟ اگر این طور باشد پس آن دافی در تلاش برای شکستن نرم‌های جامعه‌اش از دیدگاه زنانه خود می‌باشد. مخاطب قرار دادن مرد به عنوان عامل اصلی ظلم بر جنس زنانه در شعر او مدام تکرار می‌شود .

می‌توان گفت که حضور آن دافی به عنوان زنی مستقل و با ماهیت‌های حقیقی زنانه ؛ نشان از تسلط او به زبان خودش و در عین حال ماهیت من ِ زنانه است که توانسته استقلال خودش را ورای تمامی قواعد حاکم بر زبان و جامعه مردسالار به دست آورد. میت‌وان گفت آن‌چه که آن دافی اصرار و تاکید بر شناخته شدن شعری‌اش به عنوان یک زن دارد، عدول از قوانینی است که طی آن زنان تنها به عنوان بخش دومی از جامعه مردسالار شناخته شده‌اند و در واقع با زبان، برابری خود را با مردان جامعه به تصویر می‌کشد . آن‌چه که از لحاظ فمنیست‌ها در شعرهای آن دافی مهم هستند به تصویر کشیدن مستقل او از زنان می‌باشد؛ زنانی بدون مردان که حتی عشق‌های واپس زده و قدیمی و هر چیزی را که برایشان وابستگی به همراه آورد را نمی‌خواهند. اشعار آن دافی گرچه به دلیل تاکید وی بر زنانگی گاهی مورد نقد قرار گرفته‌اند؛ اما در بسیاری از شعرهای وی عمق و همدردی او با مسایل مختلف اجتماعی حس می‌شود، او هم‌چنین شجاعانه به نقد سیاسی جامعه خودش پرداخته است و از این طریق هویت سیاسی خودش را در اشعارش به اثبات رسانده است . در بسیاری از شعرهایش جدا از شخصیت مستقل زنانه وی در تلاش بوده است تا نگرانی‌های شاعرانه‌اش را از رنج‌های روزگار بیان کند . با تمام موارد ارایه شده می‌توان گفت که تصویر سازی او از زن قوی و مستقل بوده است و می‌تواند به عنوان الگویی باشد برای شاعران در جهت پردازش به مسایل زنان در شعر به عنوان نوعی روش برای بیان ایده‌ها و آرمان‌های زنانه از طریق زبان به کار رود .

منبع

  • مدرسه فمنیستی

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: