Saturday, 18 July 2015
23 October 2020
به بهانه سال‌روز درگذشت «اصغر پارسا»

«روزنگاشت‌/‌فرزند خصال خویشتن»

2011 February 05

محبوبه‌ شعاع / رادیو کوچه

mahboobeh@koochehmail.com

شانزدهم بهمن برابر با سال‌روز درگذشت «اصغر پارسا» سخن‌گوی فراکسیون جبهه ملی در مجلس هفدهم و بعد از انقلاب 1357 مدتی سخن‌گوی جبهه ملی ایران بود. وی متولد سال 1298 بود و در سال 1385 درگذشت. زندگی نامه‌ای که اصغر پارسا در طول سا‌ل‌های آخر عمر خود نوشته بود، به کوشش و ویراستاری فرزندش «علی پارسا» در سال ۱۳۸۸ با نام «فرزند خصال خویشتن» در «نشر نی» منتشر شد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

«اصغر پارسا» در سال 1298 (در شناسنامه 1294) در شهر «خوی» زاده شد. او دوران دبستان را در خوی درس خواند و پس از چند سال زندگی و تحصیل در تبریز در سال ۱۳۱۳ به دبیرستانی در تهران رفت. او پس از پایان دبیرستان، در دانش‌کده حقوق دانش‌گاه تهران مشغول به تحصیل در رشته علوم سیاسی شد و در سال ۱۳۲۰ تحصیلات خود را در این رشته به پایان رساند.

اصغر پارسا پس از پایان تحصیلات، دوران خدمت خود را در وزارت امور خارجه آغاز کرد و به عنوان قائم مقام دفتر عهدنامه‌ها در زمان وزارت «حسین علا» فعالیت می‌کرد. او هم‌چنین برای ارسال دادخواست ایران به دادگاه لاهه در مورد اختلاف‌های نفتی ایران و انگلستان با «علی شایگان» که از رهبران جبهه ملی ایران بود، هم‌کاری کرد.

در سال ۱۳۲۳ و در حین جنگ جهانی دوم به عنوان دبیر دوم اولین سفارت‌خانه ایران در «چین»، به آن‌جا رفت و در اسفند سال ۱۳۲۷ با «پروین قدیمی»، دختر «جواد قدیمی» مستشار سفارت ایران، ازدواج کرد.

در آغاز جنبش ملی‌سازی صنعت نفت در ایران و انتخاب دکتر محمد مصدق به عنوان نخست وزیر، اصغر پارسا از فعالیت‌های خود در وزارت امور خارجه استعفا داد تا خود را برای انتخابات مجلس آماده کند. او در یکی از آزادترین انتخابات‌های برگزار شده تا آن زمان به عنوان نماینده زادگاه خود، شهرستان خوی، انتخاب شد و به عنوان سخن‌گوی فراکسیون جبهه ملی، که از طرف‌داران مصدق به‌شمار می‌آمدند، انتخاب شد.

پارسا پس از تحریک‌های طرف‌داران شاه با دیگر اعضای فراکسیون تصمیم به استعفا از نمایندگی مجلس شورا گرفت. وی در جریان کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در شهرستان خوی دستگیر و به تهران فرستاده شد.

پس از آزادی ملی‌گرایان از زندان شاه، برخی از طرف‌داران دکتر مصدق که از کار خود استعفا داده بودند و یا اخراج شده بودند، تصمیم به تاسیس «شرکت نوکار» گرفتند. رییس این شرکت «احمد زنگنه» یکی از وزیران دکتر محمد‌ مصدق بود و اصغر پارسا در کنار افرادی مانند «علی‌اصغر بشیرفرهمند»، و «صیف‌اله معظمی» اعضای هیت مدیره این شرکت بودند.

در سال ۱۳۳۹ با انتقادهای مردم از وضع سیاسی و اقتصادی ایران، طرف‌داران مصدق دوباره فعالیت‌های خود را آغاز کردند. آن‌ها در آن زمان سازمانی با عنوان جبهه ملی دوم تشکیل دادند و پارسا یکی از اعضای فعال این سازمان بود که  پس از این فعالیت‌ها مجدد برای مدتی به زندان افتاد.

با آغاز موج انقلاب، فعالیت‌های جبهه ملی هم دوباره آغاز شد. وی در آن دوران ماه‌نامه جبهه ملی را منتشر می‌کرد و پس از مدتی بنیادگرایان فشارهای خود را به آ‌ن‌ها آغاز کردند و اعضای اصلی این جبهه مجبور شدند مدتی را در اختفا بگذرانند. اصغر پارسا نیز پیش از دستگیری در سال ۱۳۶۱ مدتی مخفیانه زندگی می‌کرد.

اصغر پارسا سپس نزدیک به دو سال در زندان به سر برد و در سال‌های پایانی عمر خویش روی نوشتن زندگی‌نامه‌اش کار می‌کرد و سرانجام در شانزدهم بهمن سال 1385 در تهران و در سن 87 سالگی درگذشت.

و اما زندگی نامه‌ای که او در طول چندین سال نوشته بود، به کوشش و ویراستاری فرزندش «علی پارسا» در سال ۱۳۸۸ با نام «فرزند خصال خویشتن» در «نشر نی» منتشر شد. این کتاب خاطراتی از کودکی تا دست‌گیری او را در سال ۱۳۶۲ در برمی‌گیرید.

در کتاب فرزند خصال خویشتن، خاطرات مربوط به دست‌گیری و دوران زندان اجازه انتشار پیدا نکرده است. «علی پارسا» در همین‌خصوص در مقدمه کتاب می‌نویسد: «اگر چه اینک که به انتشار این خاطرات مبادرت می‌شود هنوز از متن کامل نمی‌توان سخن گفت٬ چرا که بخشی از خاطرات ایشان که مربوط به سال‌های بعد از انقلاب و دوران زندان می‌شد٬ امکان انتشار ندارد٬ ولی به‌هر حال در ارزش آن به ‌عنوان ورقی بر دیگر اوراق تاریخ این سرزمین تردید نیست.»

منبع‌ها:

ویکی‌پدیا

گوگل

سازمان اسناد و کتاب‌خانه ملی

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,