Saturday, 18 July 2015
17 October 2021
شجریان و جنبش سبز ایران

«شام تاریک ما را سحر کن»

2011 February 20

مازیار مهدویفر

بالاخره پس از چند سال انتظار، صدای آسمانی استاد شجریان در یک کشور عربی هم طنین‌انداز شد. اما دلیلی که انتخاب شهر دوبی را از سایر انتخاب‌ها برای اجرای کنسرت استاد متمایز می‌کند این است که دوبی تنها جایی از دنیاست که شما می‌توانید ایرانیان ساکن ایران را در کنار ایرانیان ساکن سایر کشور‌های جهان البته با درصدی درست و معنا‌دار ببینید. یعنی بیش‌ترین شرکت کنندگان در این مراسم از داخل ایران، پس از آن ایرانیان ساکن دوبی و در آخر ایرانیان ساکن اروپا و آمریکا از کشور‌های مختلف بودند. این انتخاب زمانی حایز اهمیت بیش‌تری می‌شود که شرایط ملتهب سیاسی حال حاضر و لزوم هماهنگی و اتفاق‌نظر بیش‌تر میان فعالان سیاسی فرهنگی و توده‌های مختلف مردم در داخل و خارج از ایران را در نظر بگیریم. این اهمیت را حتا سران فرهنگی و سیاسی جمهوری اسلامی هم درک کرده بودند. چرا که هنگام ورود به سالن برگزاری کنسرت، از ورود هر گونه نماد سبز به داخل سالن جلوگیری می‌شد.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

حداقل نیمی از حاضران در کنسرت که اتفاقن از اقشار مختلف و از کشورهای کاملن متنوع به این اجرا آمده بودند دارای نمادهایی به رنگ سبز، از دست‌بند و النگو گرفته تا شال و حتا بادکنک‌های سبز رنگ بودند. کاملن واضح بود که انگیزه اغلب شرکت‌کنندگان جدا از مشاهده هنرنمایی استاد و گروهش که همیشه قابل توجه است، این بود که جلوه دیگری از حضور طرف‌داران جنبش مخالفان حاکمیت حکومت اسلامی را این بار در یک مکان جدید مانند دوبی، شهری که همیشه و از لحاظ مختلف برای ما ایرانیان پر از شک و شبهه بوده به نظاره بنشینند. ممنوع بودن ورود نمادهای سبز را نباید به عنوان یک نکته منفی برای مسوولان فرهنگی کشور امارات در نظر بگیریم. خود کرده را تدبیر نیست و بسا به‌تر است به دنبال مسوولان واقعی این پدیده باشیم که فشار بر آ‌ن‌ها آن‌قدر زیاد شده که حتا از یک بادکنک سبز رنگ  در یک کشور خارجی هراس دارند.

حداقل نیمی از حاضران در کنسرت که اتفاقن از اقشار مختلف و از کشورهای کاملن متنوع به این اجرا آمده بودند دارای نمادهایی به رنگ سبز، از دست‌بند و النگو گرفته تا شال و حتا بادکنک‌های سبز رنگ بودند

و در ضمن فراموش نکنیم که این اهرم فشار همین چند روز پیش منجر به لغو کنسرت «محسن نامجو»، دیگر خواننده طرف‌دار جنبش سبز در کشور مالزی شده است. اجرای استاد شجریان و گروه جوانش با رهبری استاد درخشانی که این بار با آواز زیبای مژگان شجریان، دختر استاد و معرفی چند ساز جدید دیگر که توسط خود استاد طراحی شده توام بود، هم‌چون همیشه قابل توجه و فوق‌العاده بود که البته قصد پرداخت فنی به آن را ندارم. کوتاه بگویم که برنامه، در دو بخش دست‌گاه همایون و دست‌گاه ماهور اجرا شد. انتخاب دست‌گاه ماهور به عنوان بخش دوم و پایانی برنامه از ابتدا این نکته را به ذهن علاقه‌مندان موسیقی متبادر می‌کرد که استاد طبق روال معمول این سال‌ها تصمیم به اجرای ترانه «مرغ سحر» در پایان اجرای خود دارند. ترانه‌ای که اگرچه سال‌ها پیش ساخته شده اما طی سال‌های اخیر، شرکت‌کنندگان در تمام اجرا های استاد شجریان در پایان کنسرت  درخواست اجرای آن را از استاد دارند و با خواندن آن به صورت گروهی مخالفت خود را با شرایط سیاسی موجود در ایران در لفافه‌ای از شعر بیان می‌کنند‌. بیتی از این شعر که بسیار در بین دوست‌داران استاد محبوب شده همان‌جاست که می‌گوید: «ای خدا، ای فلک، ای طبیعت      شام تاریک ما را سحر کن»

اما شجریان، این بار هدیه‌ای بزرگ‌تر نیز برای دوست‌داران خود و طرف‌داران جنبش داشت و آن اجرای تصنیف حماسی «هم‌راه شو عزیز» بود. تصنیفی که این روزها اجراهای مختلفی از آن و به خصوص اجرای اصلی خود استاد در مناسبت‌های مختلف توسط طرف‌داران جنبش مردمی ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد و در حقیقت به یکی از ترانه‌های رسمی جنبش سبز تبدیل شده است. هرچند تاریخ ساخت این ترانه هم به حدود 30 سال قبل باز می‌گردد. طی سالیان گذشته همیشه یکی از بحث‌های مطرح در مورد کنسرت‌های استاد شجریان این بود که تصنیف مرغ سحر علی‌رغم زیبایی فراوان و ظرافت‌های موجود در متن ترانه، نمی‌تواند بازگو کننده شرایط حال حاضر و نیاز‌های موجود در جامعه امروز ما باشد.

تصور می‌کنم که استاد با انتخاب ترانه ویژه «هم‌راه شو عزیز» از یک ظرف به این خواسته و اعلام نیاز مخاطبان خود که قطعن در حجم زیادی دارای هم پوشانی با طرف‌داران جنبش سبز هستند، پاسخ داده و از طرف دیگر برای چندمین بار موضع رسمی خود را در قبال شرایط و اتفاقات داخل کشور اعلام کرده است. در پایان کنسرت، حاضران برای دقایقی در سالن باقی ماندند و هم‌صدا، ترانه‌های مردمی «مرز پرگهر» و «یار دبستانی» را اجرا کردند و سپس بارها و بارها شعار مرگ بر دیکتاتور را فریاد زدند. فراموش نکنید محل برگزاری این کنسرت شهر دوبی بوده، شهری در یک قدمی ایران واقع در کشوری که همیشه راجع به حضور امنیتی و اطلاعاتی حکومت اسلامی در آن‌، حرف‌های زیادی می‌شنویم.

در پایان یادآوری می‌کنم که تور سفرهای ‌استاد شجریان در کشورهای مختلف اروپایی ادامه خواهد داشت و این فرصت بسیار مناسبی برای ما خواهد بود که در کنار هم، بار دیگر از خالق هستی بخواهیم تا شام تاریک ما را سحر کند، و مهم‌تر از آن از همه ایرانی‌ها در سرتاسر دنیا بخواهیم تا برای آزادی ایران با ما هم‌راه شوند.

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , ,