Saturday, 18 July 2015
25 October 2020
مجله جاماندگان-‌سایه‌ای هراسان در شبستان عتیق-‌قسمت هجدهم

«اختیارات شاه را نخواهم داشت»

2011 February 28

شراره سعیدی/ رادیو کوچه

روشن‌فکران و روحانیون با دیدگاه‌های متفاوت برای استیلا به نظام شاهنشاهی با پیشینه‌ای به قدمت تاریخ ایران، به هم پیوستند، ابراهیم یزدی می‌گوید: «اما شاه از موضع غرور و قدرت و ضعف درون به سنت‌های گذشته و تاریخی نظام پادشاهی بی‌اعتنایی کرد و به جای آن‌که به التیام روابط با روحانیون بپردازد، در سخن‌رانی‌ای در قم که نخوت و غرور از سر تا پای آن می‌بارید، به روحانیان به سختی حمله کرد و آنان را «ارتجاع سیاه» نامید و اختلاف، درگیری و تخاصم با روحانیون را به نقطه غیرقابل آشتی و ترمیم رساند، در نتیجه روحانیت به جنبش ضداستبدادی پیوست. اوج نماد جدایی شاه از سنت‌های پادشاهی ایران به‌هنگام مراسم تاج‌گذاری خود را نشان داد. شاه خود بر سر خود تاج گذاشت، هیچ روحانی نبود که هم‌چون موبد موبدان تاج بر سر پاشاه بگذارد.»

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

بروز و ظهور این هم‌گرایی، هم‌سویی و وحدت در تظاهرات میلیونی مردم در سراسر ایران بود که قدرت ملی و مردمی اراده خود را بر استبداد سلطنتی و حامیان خارجی‌اش تحمیل کرد. هیچ نیرویی باقی نمانده بود که بتواند در برابر این قدرت ملی مقاومت کند و یا آن را انکار و یا نادیده بگیرد.

اما شکل حکومت ما جمهوری است، جمهوری به معنای این‌که متکی به آرای اکثریت است

اما آیا باید از ترفندهای زیرکانه‌ای که آیت‌اله خمینی برای توجیح روشن‌فکران و توده به کار برد غافل شد؟ با نهایت اختصار به تعدادی از اظهار نظرهای آیت‌اله خمینی در پاریس می‌پردازیم، سخنانی که در جلب هم‌کاری گروه‌های متفاوت برای ائتلاف بسیار تاثیر‌گذار بود، ولی هرگز اجرا نشد و در مواردی دقیقن برخلاف این سخنان عمل شد، سخنانی که با کلمات متفاوت بارها از سوی او تکرار شد و در نهایت خوش‌باوری باید آن را به جای دروغ به قصد فریب، بی‌تجربگی در اداره جامعه و چشیدن طعم قدرت بدانیم‌، سخنان او در نوفل لوشاتو برای گروه‌های متفاوت و خطاب به مردم چنین بود:

1 – اولین چیزی که برای انسان هست آزادی بیان است. 2- مطبوعات در نشر همه‌ی حقایق و واقعیات آزادند 3- در جمهوری اسلامی کمونیست‌ها نیز در بیان عقاید خود آزادند. 4- برنامه ما تحصیل استقلال و آزادی است. 5- دولت اسلامی یک دولت دمکراتیک به معنای واقعی است. و اما من هیچ فعالیت در داخل دولت ندارم و به همین نحو که الآن هستم، وقتی دولت اسلامی تشکیل شود، نقش هدایت را دارم.

6 – اما شکل حکومت ما جمهوری است، جمهوری به معنای این‌که متکی به آرای اکثریت است. 7- حکومت جمهوری است مثل سایر جمهوری‌ها و احکام اسلام هم احکام مترقی و مبتنی بر دموکراسی و پیش‌رفته و باهمه مظاهر تمدن موافق. 8- ولایت با جمهور مردم است 9- در این جمهوری یک مجلس ملی مرکب از منتخبین واقعی مردم امور مملکت را اداره خواهند کرد. 10- عزل مقامات جمهوری اسلامی به دست مردم است. برخلاف نظام سلطنتی مقامات مادام‌العمر نیست، طول مسوولیت هر یک از مقامات محدود و موقت است. یعنی مقامات ادواری است، هر چند سال عوض می‌شود. اگر هم هر مقامی یکی از شرایطش را از دست داد، ساقط می‌شود. 11- من هیچ سمت دولتی را نخواهم پذیرفت. 12- من در آینده «پس از پیروزی انقلاب» همین نقشی که الان دارم خواهم داشت. نقش هدایت و راه‌نمایی، و در صورتی که مصلحتی در کار باشد اعلام می‌کنم… لکن من در خود دولت نقشی ندارم  13- اختیارات شاه را نخواهم داشت. 14- ما به خواست خدای تعالی در اولین زمان ممکن و لازم برنامه‌های خود را اعلام خواهیم کرد، ولی این بدان معنی نیست که من زمام امور کشور را به دست بگیرم و هر روز نظیر دوران دیکتاتوری شاه، اصلی بسازم و علی‌رغم خواست ملت به آن‌ها تحمیل کنم. به عهده دولت و نمایندگان ملت است که در این امور تصمیم بگیرند، ولی من همیشه به وظیفه ارشاد و هدایتم عمل می‌کنم.

15- علما خود حکومت نخواهند کرد. آنان ناظر و هادی مجریان امور هستند. این حکومت در همه‌مراتب خود متکی به آرای مردم و تحت نظارت و ارزیابی و انتقاد عمومی خواهد بود 16- من نمی‌خواهم ریاست دولت را داشته باشم. طرز حکومت، حکومت جمهوری است و تکیه بر آرای ملت. 17- مردم هستند که باید افراد کاردان و قابل اعتماد خود را انتخاب کنند ولیکن من شخصن نمی‌توانم در این تشکیلات مسوولیت خاصی را بپذیرم و در عین حال همیشه در کنار مردم ناظر بر اوضاع هستم و وظیفه ارشادی خود را انجام می‌دهم.

18- من چنین چیزی نگفته‌ام که روحانیون متکفل حکومت خواهند شد، روحانیون شغل‌شان چیز دیگری است. 19- من و سایر روحانیون در حکومت پستی را اشغال نمی‌کنیم، وظیفه روحانیون ارشاد دولت‌ها است، من در حکومت آینده نقش هدایت را دارم. 20- حکومت اسلامی ما اساس کار خود را بر بحث و مبارزه با هر نوع سانسور می‌گذارد 21- باید اختیارات دست مردم باشد، این یک مسئله عقلی است. هر عاقلی این مطلب را قبول دارد که مقدرات هرکسی باید دست خودش باشد. 22- اسلام، هم حقوق بشر را محترم مى‏شمارد و هم عمل مى‏کند، حقى را از هیچ‌کس نمى‏گیرد، حق آزادى را از هیچ‌کس نمى‏گیرد. اجازه نمى‏دهد که کسانى بر او سلطه پیدا کنند که حق آزادى را به اسم آزادى از آن‌ها سلب کند. 23- ما که می‌‌گوییم حکومت اسلامی می‌خواهیم جلوی این هرزه‌ها گرفته شود، نه این‌که برگردیم به 1400 سال پیش، ما می‌خواهیم به عدالت 1400 سال پیشش برگردیم، همه‌ی مظاهر تمدن را هم با آغوش باز قبول داریم. 24- دولت استبدادی را نمی‌توان حکومت اسلامی خواند…رژیم اسلامی با استبداد جمع نمی‌شود. 25- در حکومت اسلامی اگر کسی از شخص اول مملکت شکایتی داشته باشد، پیش قاضی می‌رود و قاضی او را احضار می‌کند و او هم حاضر می‌شود.

26- ما حکومتی را می‌خواهیم که برای این‌که یک‌دسته می‌گویند مرگ بر فلان کس، آن‌ها را نکشند. 27- حکومت اسلامی، حکومت ملى است. حکومت مستند به قانون الهى و به آرا ملت است. این‌طور نیست که با قلدرى آمده باشد که بخواهد حفظ کند خودش را، با آرا ملت مى‌آید و ملت او را حفظ مى‌کند و هر روز هم که برخلاف آرا ملت عمل بکند قهرن ساقط است. 28- تمام اقلیت‌های مذهبی در حکومت اسلامی می‌توانند به کلیه فرائض مذهبی خود آزادانه عمل کنند و حکومت اسلامی موظف است از حقوق آن‌ها به به‌ترین وجه دفاع کند. 29- از یهودیانی که به اسراییل رفته‌اند دعوت می‌کنیم به وطن خود بازگردند. با آن‌ها کمال خوش‌رفتاری خواهد شد. 30- اسلام جواب همه عقاید را به عهده دارد و دولت اسلامی تمام منطق‌ها را با منطق جواب خواهد داد. 31- در حکومت اسلامی همه افراد دارای آزادی در بیان هرگونه عقیده‌ای هستند. 32- جامعه آینده ما جامعه آزادی خواهد بود. همه نهادهای فشار و اختناق و هم‌چنین استثمار از میان خواهد رفت. 33- ما یک حاکمی می‌خواهیم که توی مسجد وقتی آمد نشست بیایند دورش بنشینند و با او صحبت کنند و اشکال‌هایشان را بگویند. نه این‌که از سایه او هم بترسند. 34- اسلام با آزادی زن نه تنها موافق است بلکه خود پایه‌گذار آزادی زن در تمام ابعاد وجودی زن است.

منبع: کتاب ایستاده بر آرمان، روایت فروپاشی یک انقلاب، علی غریب، انتشارات انقلاب اسلامی

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , , , , , ,