Saturday, 18 July 2015
27 September 2021
دایره‌ی شکسته

«خندیدن به چه قیمتی؟»

2011 March 26

«وقتی مردمی تصمیم می‌گیرند آزاد باشند، هیچ‌چیز نمی‌تواند آن‌ها را از پیروزی باز بدارد» «دزموند توتو»

 

مه‌شب‌تاجیک/ رادیو کوچه

روزهای سال نو شروع شده است و مردم سرگرم رفت‌و‌آمدها و دید‌و‌بازدیدها و مسافرت‌های عید هستند. هم‌زمان با شروع سال نو در ایران سینماهای کشور فیلم‌هایی را که فکر می‌کنند جذابیت بیش‌تری برای مردم و فروش بیش‌تری برای سینمای ایران دارند را به اکران می‌گذارند. هم‌زمان با این مساله فیلم‌های «جدایی نادر از سیمین» و «اخراجی‌های 3» به اکران گذاشته شده است. امروز شش روز از سال نو می‌گذرد این دو فیلم با اختلاف اندکی با یک‌دیگر به سمت جلو می‌روند. گاهی اخراجی‌های 3 به پیش می‌افتد و گاهی جدایی نادر از سیمین. در واقع از آغاز اکران فیلم‌ها و بر اساس گزارش «برنامه سینمایی هفت» رقابت اصلی میان دو فیلم «اخراجی‌های۳» و «جدایی نادر از سیمین» است.

فایل صوتی را از اینجا بشنوید

 

فایل را از این جا دانلود کنید

«جدایی نادر از سیمین» ساخته‌ی «اصغر فرهادی»، فیلم برگزیده‌ی جشن‌واره برلین امسال است. «لیلا حاتمی»، «پیمان معادی»، «شهاب حسینی» و «ساره بیات» بازی‌گران اصلی این فیلم هستند. خلاصه داستان فیلم این‌گونه است که سیمین «لیلا حاتمی» قصد دارد از نادر «پیمان معادی» جدا شود چراکه می‌خواهد از کشور برود، در حالی که نادر به‌خاطر بیماری پدرش مخالف مهاجرت است. در آن طرف خط فیلم اخراجی‌های‌3 است که شباهت‌های فیلم و شوخی‌هایش با حوادث سیاسی دو سال گذشته بسیار واضح بیان شده است و بسیاری تصمیم به تحریم این فیلم گرفتند. موج تبلیغات منفی علیه فیلم در فضای مجازی آغاز شد و کم‌کم به شبکه‌های اجتماعی چون «فیس‌بوک» هم رسید. کاربران در فیس‌بوک صفحاتی با‌عنوان «تحریم فیلم اخراجی‌ها» و «حمایت از «جدایی نادر از سیمین» به‌منظور شکستن رکورد «اخراجی‌ها» راه‌اندازی کردند که تاکنون در مجموع در حدود سی هزار عضو از آن‌ها حمایت کرده‌اند.

شاید مردم هنوز متوجه نشدند تحریم به چه معناست؟ تحریم بر مسئله‌ای یعنی طرد کامل آن، یعنی تا الان فیلم اخراجی‌های 3 می‌بایست 5 میلیون تومان فروش می‌کرد. به احتمال زیاد با توجه به سلیقه‌ی مردم و محتوای به اصطلاح کمیک اخراجی‌ها، فروش آن بیش‌تر هم می‌شود. البته باید حمایت‌های اکران در سینماهای بیش‌تر و شهرستان‌های بیش‌تر را هم اضافه کرد.

جوانان طبقه‌ی متوسط در شهر‌ها بخش اعظم کاربران ایرانی شبکه‌ی اینترنت، بینندگان تلویزیون‌های ماهواره‌ای و رادیوهای فارسی زبان آزاد را نمایندگی می‌کنند. این جوانان گناه «آیت‌اله خامنه‌ای» در تغییر نتایج انتخابات و سرکوب بی‌رحمانه‌ی اعتراض ایرانیان را هرگز نخواهند بخشید. و به خیابان‌ها می‌آیند و کشته می‌شوند و کماکان به اعتراض خود ادمه می‌دهند، اما درباره‌ی سایر مردم چه‌طور؟ درباره‌ی اکثریت شهروندان کم درآمد شهرهای بزرگ، ساکنان شهرستان‌ها و روستاهای کوچک نیز چنین می‌توان گفت؟ شاید دلیل این‌که تاریخ در ایران مدام تکرار می‌شود همین فراموش‌کاری و سهل‌انگاری مردم نسبت به وقایع تاریخی آن است. مردم سال‌هایی که چماق ده‌نمکی و هم‌پالکی‌هایش بر سرشان بود و جای آن بر سر بسیاری هنوز باقی است را فراموش کرده‌اند و الان هم درست نمی‌بینند که این دوربین نقش همان چماق را در دستان او ایفا می‌کند.

داستان جنجالی فیلم با تلاش برای نشان‌دادن خود به‌عنوان فیلمی سیاسی، سعی در تبلیغ به نفع جناح حاکم و نیش و کنایه‌زدن به نامزدهای جناح‌های مخالف به ‌ویژه «موسوی» و «کروبی» دارد، همین‌ها باعث می‌شوند تا فیلم در کانون خبرهای سینمایی روز قرار بگیرد و از سوی جناح حاکم به‌شدت حمایت شود. ولی بازهم این دلیلی بر بی‌توجهی مردم نسبت به این نمی‌شود که چهلم  برخی از کشته‌شدگان تازه برگزار شده است و حتا اگر کسی با کل روند این جریان محالف باشد، باید دست کم حرمت خون این جوانان را نگه دارد و به چماق به دست‌های دیروز و دوربین به دست‌های امروز بها ندهد.

مسئله‌ی دیگر که می‌توان در این جنبش‌های اخیر بین کشور ایران و کشورهای عربی مثال زد و البته این  قیاس تقریبن مع‌الفارق است، این مسئله است که علی‌رغم این که در «سوریه»، «مصر»، «تونس» و دیگر کشورهای عربی به نوعی حکومت‌های دیکتاتوری و استبدادی حاکم بوده، اما استبداد حاکم بر ایران استبدادی متفاوت است. در ایران یک استبداد خشن ایدئولوژیک حاکم بوده و هنوز هم هست و این امر سبب‌شده که مردمان ایران، یا احزاب و روشن‌فکران آن نتوانند چندان فعالیت‌های فکری و سیاسی و اجتماعی بکنند و این به‌طبع در گسترش فرهنگ آزادی‌خواهی در آن‌جا موثر است،یعنی از این نظر محدودش می‌کند. و مسئله‌ی دیگر این‌که هنوز عده‌ای از ناقدان تکلیف‌شان را با حکومت مشخص نکرده‌اند و به نوعی هنوز ستایش‌گر آنند.

و دیگر این‌که مردم در صحبت و بحث و گفت‌وگو هر کدام یک معترض بالقوه هستند ولی تا این بالقوه بودن مانند کشورهای عربی به بالفعل کامل تبدیل شود زمان زیادی می‌خواهد، مردمی که به سادگی خون جوانان خود را از یاد می‌برند و از تحریم یک فیلم عاجز هستند هنوز برای از بین بردن کامل دیکتاتوری آماده نیستند. حتا اگر در پایان اکران جدایی نادر از سیمین برنده‌ی این رودرویی شود باز هم فروش زیاد اخراجی‌های 3 نشان از این دارد که مردم خندیدن به چه قیمتی؟

«نوشته فوق می تواند نظر نویسنده باشد و الزامن نظر رادیو کوچه نیست»

|

TAGS: , , , , , , ,